10.000 uur-regel: word je een expert door veel te oefenen?

In 2014 besloot ik ontzettend goed te worden in pianospelen. Ik kocht een piano, nam lessen en rekende uit wanneer ik een expert zou zijn. Volgens psycholoog Karl Anders Ericsson moet je zo’n 10.000 uur oefenen om ergens expert in te worden. Dus elke dag een uur, dan ben ik in 2041 een prof!

Het is een mooi idee. Iedereen kan worden wat hij wil, als hij maar genoeg oefent. En op de juíste manier oefent, benadrukte Ericsson, want van zomaar wat aanklungelen leer je weinig. Hij deed onderzoek naar talentvolle schaak- spelers, pianisten en violisten en ontdekte dat de beste spelers rond hun 20ste zo’n 10.000 uur gerichte training hadden gehad. Zijn onderzoek werd versimpeld tot de 10.000 uren-regel en wereldberoemd gemaakt door journalist Malcolm Gladwell.

Of je ergens echt in kunt uitblinken, is een ingewik­keld recept

Maar klopt die regel ook? Fotograaf Dan McLaughlin (toen 30) was benieuwd of hij op die manier profgolfer kon worden. Hij zegde in 2010 zijn baan op en oefende zich jarenlang te pletter. Hij werd geen Tiger Woods, maar wél behoorlijk goed. Hij behoorde met een handicap van 2.6 bij de top 6 procent van golfers. Na vijf jaar en 6003 uur gaf zijn rug het echter op en moest hij stoppen. Stiekem voelde hij zich opgelucht, want hij merkte dat hij geen golfer in hart en nieren was: hij voelde zich tijdens trainingen eenzaam, golf kon hem eigenlijk niet zo boeien. Waar de profs vol overgave dag en nacht bezig zijn met hun professie, tikte hij braaf zijn trainingsuren aan, maar voelde geen passie.

Ook ik merkte dat ik niet stond te springen om elke dag piano te spelen. Waar ik als kind met gemak de saxofoon had opgepakt, worstelde ik nu met dubbele notenbalken en onwillige vingers. Ik kan best wat spelen, maar mis de motorische handigheid en het werkgeheugen van een goede pianist. Of je ergens echt in kunt uitblinken, is een ingewikkeld recept met de juiste omstandigheden, geluk, aanleg, motivatie en oefening. Heb je nog altijd spijt dat je vroeger voetbal, gitaar of je studie hebt opgegeven? Niet getreurd, blijkbaar was het gewoon niet je ding.

Deze column verscheen eerder in AD